Trump vraagt Hooggerechtshof om genderzorg voor transgender gevangenen te beperken

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft op maandag 28 september 2026 bij het Hooggerechtshof een spoedverzoek ingediend om een rechterlijk bevel opzij te zetten dat de federale gevangenisdienst verbiedt een nieuw beleid uit te voeren. Dat beleid, uitgevaardigd in februari 2026, verbiedt medische en chirurgische transitiezorg voor transgender gevangenen, en ook alle "sociale aanpassingen" — waaronder kleding of andere middelen waarmee iemand zijn uiterlijk zou kunnen aanpassen aan zijn genderidentiteit. Psychiatrische zorg blijft volgens het beleid wel toegankelijk.

Wat er precies wordt gevraagd

Het Openbaar Ministerie (Department of Justice) vraagt het Hooggerechtshof om het bevel van de Washington D.C.-rechter Royce Lamberth te schorsen. Die rechter had de federale gevangenisdienst (Bureau of Prisons) eerder verboden het beleid toe te passen, in afwachting van een lopende rechtszaak over de rechtmatigheid ervan. Met het spoedverzoek wil de regering het beleid alvast kunnen uitvoeren terwijl die zaak nog loopt.

Het beleid past in een reeks maatregelen van de regering-Trump. Op zijn eerste dag terug in functie, in januari 2025, tekende Trump een presidentieel decreet dat alleen twee geslachten erkent — man en vrouw — en transgenderidentiteit omschrijft als niet overeenkomend met de biologische werkelijkheid. Het decreet gaf onder meer opdracht aan de gevangenisdienst om het beleid rond genderzorg te herzien en de financiering van genderbevestigende behandelingen stop te zetten.

Het tegengeluid

Advocaten van de ACLU, die de belangen van de betrokken gevangenen behartigen, noemen het beleid "een directe bedreiging voor het welzijn van transgender personen in federale detentie en een openlijke schending van hun fundamentele rechten". Zij stellen dat het onthouden van wat zij noodzakelijke genderbevestigende zorg noemen, gelijkstaat aan een wrede en ongebruikelijke bestraffing — een schending van het achtste amendement van de Amerikaanse grondwet, dat dat soort bestraffing verbiedt.

Die redenering laat een vraag onbeantwoord die op de risicopagina van transkompas.nl uitgebreid aan bod komt: geen enkele westerse evidence-review — niet de Cass Review, niet de Zweedse SBU, niet de Finse COHERE — classificeert hormonale of chirurgische transitiezorg als een bewezen noodzakelijke behandeling met een gunstige risico-batenverhouding. Of het onthouden van een omstreden, onomkeerbare ingreep juridisch als "wrede bestraffing" kwalificeert, is dus een fundamenteel andere vraag dan of die ingreep medisch aangewezen is.

Waarom dit meer is dan een Amerikaanse kwestie

De zaak speelt zich af in de Verenigde Staten, in een detentiecontext die niet één op één te vergelijken is met de Nederlandse situatie. Toch is de onderliggende vraag universeel: wie beslist, op welke evidence-basis, of iemand toegang krijgt tot ingrijpende en deels onomkeerbare medische behandelingen? Voor wie in Nederland een route bij gendertwijfel zoekt, buiten een detentiecontext, geldt precies dezelfde onderliggende spanning: tussen zelfbeschikking enerzijds en een zwakke bewijsbasis voor de medische interventie anderzijds.

Het Hooggerechtshof moet nog beslissen of het het spoedverzoek in behandeling neemt. Een uitspraak wordt op korte termijn verwacht, gezien het spoedeisende karakter van het verzoek.

Bronnen

CNN, "Trump asks Supreme Court to suspend transgender medical care in federal prisons", 28 september 2026: cnn.com.
Washington Blade, "Trump asks Supreme Court to allow restrictions on gender-affirming care in prisons", 28 september 2026: washingtonblade.com.