Home › Risico's › Puberteitsblokkers

Risico's van puberteitsblokkers

GnRH-agonisten zoals Lupron (leuproreline) en Triptorelin onderdrukken de puberteit. Ze worden gepresenteerd als pauzeknop, maar dragen risico's voor botten, hersenontwikkeling, fertiliteit en sturen vrijwel iedereen door naar cross-sex hormonen.

Wat de ingreep doet

Puberteitsblokkers remmen de afgifte van LH en FSH, waardoor de productie van testosteron of oestrogeen stilvalt. Secundaire geslachtskenmerken (borstgroei, baardgroei, stem, bekkenvorming) ontwikkelen niet. De middelen zijn niet geregistreerd voor gender dysforie; gebruik is off-label.

Risico's en bijwerkingen

• Verminderde botdichtheid (osteopenie/osteoporose); piekbotmassa wordt mogelijk nooit ingehaald
• Onbekende effecten op hersenontwikkeling — de adolescente brein-rijping vindt plaats juist tijdens de puberteit
• Verminderd cognitief functioneren in enkele studies (IQ-daling, geheugen)
• Fertiliteit: bij start in Tanner 2 komt de gameetontwikkeling niet op gang
• Opvliegers, stemmingswisselingen, vermoeidheid, gewichtstoename
• Persistance bias: vrijwel 98% van wie blokkers krijgt, stapt door naar cross-sex hormonen

Wat onomkeerbaar is

De stap naar cross-sex hormonen ná blokkers is in de praktijk onomkeerbaar wanneer fertiliteit, stem en lichaamsvorm permanent veranderen. Botdichtheidsverlies tijdens een kritieke ontwikkelfase kan niet altijd worden ingehaald. Eventuele effecten op hersenrijping zijn niet teruggedraaid in onderzoek.

Wat onderzoek toont

De Cass Review (2024) concludeert dat de bewijsbasis voor puberteitsblokkers bij genderdysforie zwak is. Zweden (SBU), Finland (COHERE) en Engeland (NHS) hebben routineuze inzet bij minderjarigen gestopt. Studies van Biggs en van der Loos laten zien dat psychisch welzijn niet verbetert en dat persistance bijna 100% is.