Home › Wegwijzer › Stoppen met hormonen

Medisch begeleid stoppen met hormonen

Abrupt stoppen met testosteron of oestrogeen is geen goed idee — symptomen verergeren en sommige gezondheidsrisico's worden acuut. Met een arts is afbouwen wel mogelijk. Hier is een werkbare route.

Eerste stappen

1. Maak een afspraak bij een endocrinoloog of huisarts die niet behoort tot de voorschrijvende kliniek.
2. Bespreek een afbouwschema (bijvoorbeeld dosis halveren elke 4–6 weken) afhankelijk van duur en dosering.
3. Laat baseline-labwerk doen: hormoonniveaus, lever, lipiden, hematologie, bot-densiteit indien indicatie.
4. Bereid je voor op stemmings- en libidoschommelingen tijdens afbouw — plan eventueel therapeutische steun.
5. Plan een controle op 3, 6 en 12 maanden na laatste dosis.

Wat eerst uitsluiten

Stop niet onaangekondigd omdat je een bijwerking hebt die mogelijk dosis-gerelateerd is. Een doseringsaanpassing kan voldoende zijn. Bij hypogonadisme door langdurig gebruik kan vervangende therapie tijdelijk nodig zijn met je eigen sexe-hormonen.

Informed consent als kernprincipe

Stoppen vraagt om dezelfde informed-consent-discipline als starten. De Cass Review benadrukt dat patiënten bij start meestal geen volledig beeld kregen van wat afbouwen feitelijk inhoudt. Vraag bij stoppen: welke effecten verwacht je? Wat houdt op? Wat blijft? Welk hormoonniveau is gezond voor mijn biologische sekse? Wie deze vragen niet kan beantwoorden, is geen geschikte begeleider. Een arts hoort een afbouwplan op maat te maken, niet een one-size-fits-all-protocol.

Routes om mee te combineren

Eerste stappen detrans, heroverwegen na een jaar, heroverwegen na operatie. Wat niet verandert en vragenlijst voor jezelf bieden reflectiekader.

Risico's per stap

Bij F-to-M-detrans: testosteron-effecten blijven deels (stem, baardgroei, clitorale hypertrofie). Menstruatie kan terugkeren of niet. Bij M-to-F-detrans: borstgroei blijft, testikelfunctie hervat zich vaak, maar niet altijd. Bot-densiteit en cardiovasculair risico: bot, cardio. Mogelijk identiteitsfragmentatie, psychische klachten, sociale isolatie.

Bronnen om te lezen

Lees: Levine over detransitie, MacKinnon (2022), Cass Review, SBU, UKOM. Voor endocriene afbouw: Endocrine Society guidelines (gebruikt naar eigen inzicht, niet alle aanbevelingen zijn evidence-based).