Home › Risico's › Spijt

Risico: spijt

Spijt na transitie wordt vaak laag gerapporteerd (1-3%), maar methodologische problemen zoals hoge loss-to-follow-up en korte follow-up onderschatten het echte cijfer. Recentere cohorten met meer adolescenten tonen hogere percentages.

Wat de ingreep doet

Spijt manifesteert zich gemiddeld 4-10 jaar na transitie, vaak in het tweede decennium. Een groot deel van detransitioners ontstaat pas decennia later, na verlies van fertiliteit, relaties en seksuele functie. Korte follow-up (2-5 jaar) mist deze groep volledig. Voor de huidige cohort jonge vrouwen op testosteron is dit pas over 10-20 jaar zichtbaar.

Risico's en bijwerkingen

• Lage gerapporteerde cijfers (1-3%) gebaseerd op verouderde cohorten
• Hoge loss-to-follow-up (30-60%) in veel studies
• Spijt manifesteert vaak pas 5-15 jaar later
• Recentere studies tonen hogere percentages (Boyd 2023, Vandenbussche 2022)
• Schaamte en sociale druk weerhouden mensen van melden
• Verlies van fertiliteit, relaties en seksuele functie blijken pas later zwaar
• Detransitie-traject biedt weinig medische infrastructuur
• Maatschappelijke ontkenning van spijt-fenomeen

Wat onomkeerbaar is

Veel veranderingen door transitie zijn niet meer ongedaan te maken: mastectomie, gonadectomie, FFS, stem (bij testosteron). Spijt over deze stappen kan dus alleen verwerkt, niet weggenomen worden. Tijd die in transitie is gestoken is verloren tijd voor andere ontwikkeling.

Wat onderzoek toont

De Cass Review noemt detransitie-onderzoek onderbelicht. Littman 2021 documenteert 100 detransitioners. Levine 2022 wijst op spijt na 5-10 jaar als typisch patroon. Vandenbussche 2022 beschrijft de gebrekkige hulp aan detransitioners.

Wat informed consent hier vereist

Het 1-3%-cijfer wordt nog vaak geciteerd alsof het een vast gegeven is. Eerlijke informed consent vereist: erkenning dat de spijtpercentages methodisch onbetrouwbaar zijn; bespreking dat het huidige cohort jonge vrouwen geen vergelijkbare voorgangers heeft; en de uitleg dat spijt zelden in jaar 1-2 maar wel in jaar 5-15 verschijnt. Iedere ingreep verdient een "wat als ik over 10 jaar spijt heb"-scenario, met concrete antwoorden.

Routes om eerst te overwegen

Voor detrans, heroverwegen na een jaar, heroverwegen na operatie, stoppen met hormonen. Vragenlijst voor jezelf stelt expliciet spijt-vragen.

Bronnen om te raadplegen

Cass Review, SBU, NICE, COHERE, UKOM, Levine, Littman ROGD.