Home › Risico's › Phalloplastiek

Risico's van phalloplastiek

Phalloplastiek (constructie van een neopenis uit donorhuid) is een van de meest complexe en risicovolle gender-operaties. Vrijwel iedereen heeft meerdere operaties nodig; complicaties van donorgebied en urethra zijn frequent.

Wat de ingreep doet

Een buisvormige neopenis wordt gemaakt uit huid van de onderarm (RFFF), dij (ALT) of rug (MLD), met aanleg van urethra en vaak een implantaat voor erectie. Soms wordt scrotum (uit labia) en testes-implantaten aangelegd. Het traject bestaat doorgaans uit 3-7 operaties over 1-3 jaar. De Cass Review benoemt phalloplastiek als ingreep met hoogste complicatieprofiel binnen genderchirurgie.

Risico's en bijwerkingen

• Urethrale fistel (25-70%) en strictuur (15-40%) — vrijwel altijd revisie
• Partieel of totaal verlies van de neofallus (necrose) door slechte doorbloeding
• Donorplaats-complicaties: groot litteken op onderarm, functionele beperking hand/pols
• Sensatie zeer beperkt; orgasme bereikt via behouden clitoris
• Erectie-implantaat-complicaties: erosie, mechanisch falen, infectie
• Chronische pijn, langdurige wondgenezing
• Plassen vanuit stand vaak niet betrouwbaar mogelijk
• Tromboserisico, infectie, narcose-risico's
• Hoge psychische belasting van het herstel-traject

Wat onomkeerbaar is

Donorhuid en zenuwen kunnen niet teruggeplaatst worden. Het litteken op onderarm of dij is groot, zichtbaar en permanent. Eerdere hysterectomie (indien gedaan) is onomkeerbaar. Verlies van vaginale opening kan ook deel zijn van het traject en is permanent.

Wat onderzoek toont

Reviews (Falcone 2021, Heston 2019) tonen complicatiepercentages van 50-80% bij minstens één type complicatie. Revisiechirurgie is regel, geen uitzondering. Langetermijn-tevredenheidsstudies hebben aanzienlijke loss-to-follow-up.

Wat informed consent hier vereist

Phalloplastiek is geen "fase 3 van een traject", maar een serie van 3-7 operaties met 50-80% complicatiekans en blijvend zichtbaar donorlitteken. Informed consent vraagt om: foto's en complicatiestatistieken van de eigen chirurg; gesprek met patiënten 5-10 jaar postoperatief; eerlijke bespreking dat plassen vanuit stand vaak niet lukt; inzicht in herstel-arbeidsongeschiktheid (weken tot maanden) en kosten. Wie phalloplastiek vergelijkt met "neusoperatie", kent de literatuur niet.

Routes om eerst te overwegen

F-to-M-specifieke route, heroverwegen na een jaar, heroverwegen na operatie. Lees voor je tekent en wat niet verandert.

Bronnen om te raadplegen

Cass Review, SBU, NICE, COHERE, UKOM, Levine.