Home › Risico's › Orchidectomie

Risico's van orchidectomie

Orchidectomie verwijdert de testikels permanent. Dit is een castratie. Het lichaam produceert daarna geen testosteron meer; levenslange hormoonsuppletie is verplicht. Fertiliteit is volledig en onomkeerbaar verloren.

Wat de ingreep doet

De chirurg verwijdert via een inguïnale of scrotale incisie beide testikels. Operatie duurt 30-60 minuten, vaak dagopname. Soms voorafgaand aan of in plaats van vaginoplastiek; geeft direct zware testosteron-onderdrukking. De ingreep is sneller en goedkoper dan vaginoplastiek maar minimaal even ingrijpend qua hormonale en juridische gevolgen.

Risico's en bijwerkingen

• Permanente, onomkeerbare castratie
• Volledig en blijvend fertiliteitsverlies
• Levenslange afhankelijkheid van exogene hormonen (oestrogeen of testosteron)
• Bij stoppen hormonen: snelle osteoporose, opvliegers, depressieve klachten
• Cardiovasculair risico bij onbehandeld hypogonadisme
• Verminderde libido, anorgasmie (vooral bij oestrogeengebruik)
• Hematomen, infectie, scrotale wonddehiscentie
• Verlies van een natuurlijke hormoonbron — synthetische vervanging is geen 1-op-1 vervanging
• Psychisch: confrontatie met onomkeerbaarheid komt vaak pas na maanden

Wat onomkeerbaar is

Testikels groeien niet terug. Testosteronproductie en spermatogenese zijn volledig en blijvend verloren. Wie cryopreservatie niet vooraf heeft geregeld, kan geen biologische kinderen meer krijgen. Het lichaam is permanent afhankelijk van farmaceutische hormonen.

Wat onderzoek toont

Studies bij prostaatkanker-patiënten na castratie (Saylor 2009, Shahinian 2005) tonen verhoogd risico op osteoporose, cardiovasculaire mortaliteit en cognitief functioneren. Vergelijkbare risico's gelden bij chirurgische castratie zonder adequate hormoonsuppletie. De Cass Review en SBU benadrukken dat langetermijn-uitkomsten van vroege castratie bij genderdysforie onvoldoende zijn gedocumenteerd.

Wat informed consent hier vereist

Orchidectomie heet in andere medische context "castratie". Informed consent vraagt om dit woord ook hier te gebruiken. Verdere vragen: is sperma-cryopreservatie geregeld vóór de ingreep? Is bekend wat hormoonsuppletie kost over 30-50 jaar? Is er een terugvalplan bij stoppen met hormonen om gezondheidsredenen? Is comorbiditeit (depressie, autisme) als verklaring uitgesloten? Een ja op castratie moet weloverwogen zijn, niet impulsief.

Routes om eerst te overwegen

M-to-F-specifieke route, heroverwegen na een jaar, heroverwegen na operatie. Lees voor je tekent en wat niet verandert zijn de laatste check.

Bronnen om te raadplegen

Cass Review, SBU, NICE, COHERE, UKOM, Levine.